Rroma


Over Rroma, dus ook over onze familie, bestaan nogal wat misverstanden. Veel mensen - niet in de laatste plaats 'witte' Roemenen - hebben negatieve associaties. Vandaar dat we u graag enige informatie verstrekken.

Gemêleerd

De Rroma bestaan niet. Er kunnen, afhankelijk van de criteria, wel veertig verschillende groepen worden onderscheiden. Deze kunnen sterk verschillen in de mate waarin ze traditioneel of modern zijn, in de mate van openheid en geslotenheid in groepen en in de mate van integratie in de Roemeense samenleving. Natuurlijk zijn binnen de onderscheiden groepen ook nog weer individuele verschillen.

Een Rrom bevindt zich ergens tussen enerzijds iemand die volledig is geassimileerd (zichzelf niet als Rroma beschouwend en geen Rromanes sprekend) en anderzijds iemand die zich op zo groot mogelijke afstand houdt van de 'burgermaatschappij' en leeft in een gesloten gemeenschap met eigen regels. Er tussenin kan inhouden dat iemand zich als Rrom ziet, Rromanes als (tweede) taal heeft, en weinig op heeft met bepaalde tradities. Niemand kan daarom aangeven hoeveel Rroma er in Roemenië leven. Het kunnen er 500.000 zijn, maar ook 2 miljoen.
Een complicerende factor is dat er gemengde huwelijken voorkomen. De kinderen zijn dan halve Rroma (wat dat inhoudt hangt af van de culturele identiteit van hun ouders) en hun kinderen trouwen vervolgens mogelijk terug in een Rroma-bloedlijn of juist met andere Roemenen en die kinderen...

Veel Rroma hebben een donker uiterlijk, als mensen uit India en Pakistan. Daar ligt ook hun oorsprong. In Nederland denk je al gauw aan Hindoestanen uit Suriname. Maar er zijn ook witte Rroma, of met felle lichte ogen en een bruine huid. Ze passen, kortom, niet in één hokje.

Traditioneel - modern?

Om te spreken van traditionele Rroma tegenover moderne Rroma kunt u het zich ongemakkelijk maken door deze vraag te stellen over Nederlanders. Wat zijn traditionele Nederlanders? Hoe zien ze eruit, wat doen ze, waar leven ze? Lopen ze in klederdracht en doen ze allemaal aan klompendansen? Zo is het ook met Rroma. Wie is modern en waarom? Wie is traditioneel of zelfs ouderwets en waarom? En dan: is ouderwets beter of slechter of is modern beter of slechter? De verschillende Rroma-groepen kunnen sowieso verschillen in tradities.
Traditioneel kan zowel inhouden steenrijk zijn, met het modernste materiële bezit, als straatarm met niks in een krot wonen.

Zwervers, armen en ongeletterden

Op historische gronden kan gesteld worden dat Rroma eerder gedoemd waren om over de aardbol te zwerven dan dat ze daar uit vrije wil voor hebben gekozen. Een positie die sterk lijkt op die van het Joodse volk; overeenkomstig is ook de concentratiekampgeschiedenis. Nu zult u in Roemenië ongetwijfeld rondtrekkende Rroma aantreffen. Ze wonen echter ergens en reizen in de zomerperiode voor werk en handel. Simpel gezegd: om 17.00u gaan ze gewoon naar huis.
Dat armoede en onderwijsachterstand onder hen groter zijn dan gemiddeld, staat buiten kijf. Dit gegeven mag u echter niet afleiden van het bestaan van welgestelde Rroma en van bijvoorbeeld universitair opgeleide Rroma.

Vooroordelen

Vooroordelen wijzen we uiteraard resoluut van de hand. Deze waarheden zouden op óns van toepassing zijn? We menen dat goede en slechte eigenschappen eerlijk verdeeld zijn over alle volken en dat Rroma daar geen uitzondering op vormen.

Apartheid & deprivatie

In Roemenië bestaat een zekere apartheid. Dat is een ernstige aantijging, maar niet zo ver gezocht, omdat Rroma ook wel worden aangeduid met 'zwarten'. Dit bemoeilijkt de toegang tot onderwijs, werk, huisvesting, medische en sociale voorzieningen, gemeentefondsen, etc. Een dergelijke maatschappelijk deprivatie kan er toe leiden dat, net als in Nederland, een bevolkingsgroep zich machteloos voelt en afwendt van de maatschappij ('Het was niks, het is niks en het wordt niks'). Daarbij speelt de algemeen menselijke neiging tot het goed praten van de eigen situatie mogelijk ook een rol. Wie zich niet welkom weet bij anderen, zal die anderen gaan verketteren en gaan beweren die anderen helemaal niet nodig te hebben. Gevolg kan zijn dat diegene zich niks gelegen laat liggen aan de anderen, dus mogen ze bedrogen worden. Bij bepaalde groepen Rroma of individuen kan dit mechanisme zeker aanwezig zijn. Rroma kunnen zich bijgevolg te zeer schamen voor hun afkomst of te trots zijn op hun afkomst.

Zijn Rroma leuk?

Jawel, Rroma zijn leuk - en soms zo niet-leuk (of erger) als dat pakweg een enkele Vlaming of Tunesiër kan zijn.
Sterker dan Nederlanders hebben ze een zogenaamde 'wij-cultuur' en in een mum van tijd bent u er onderdeel van. Samen niks doen of samen werken, het kan allemaal. Geen doop, trouwerij of begrafenis behoeft aan u voorbij te gaan. Door de cultuur van delen en bijdragen kan dat 'overheadkosten' voor u met zich meebrengen: u tracteert, u legt geld op tafel.

Nuance

We hopen u met deze beperkte informatie uit te nodigen tot nuancering. Er zijn Rroma die in de tram uw zakken rollen en er zijn Rroma die op uw spullen letten, u hun laatste brood geven en u omhelzen als was u hun broer of zus. De werkelijkheid is zeer genanunanceerd. Van bedelende nep-invalide tot musicus, topsporter, toponderzoeker, ambachtsman - tot aan iemand die iedere dag in de file staat voor z'n dagelijks brood.

Google en de media bieden ruimschoots negativiteit inzake (illegale) Rroma-kampen rond de grote Europese steden en vandaaruit georganiseerde criminaliteit. Het heeft geen verband met Rroma-bloed, Rroma-cultuur. Wel met marginalisatie, armoede, totale ontaardheid. Zoals bij andere subgroepen van meer volkeren.

meer over Rroma

So mai karas? Mišto!
< Terug >